Ο ιατρικός βελονισμός δεν στοχεύει στην άμεση εξάλειψη των συμπτωμάτων, αλλά στη ρύθμιση των μηχανισμών αυτορρύθμισης του οργανισμού.
Στη σύγχρονη ιατρική ορολογία, αυτό αφορά κυρίως το Αυτόνομο Νευρικό Σύστημα (ΑΝΣ).
Συμπαθητικό και παρασυμπαθητικό: η βάση της λειτουργικής υγείας
Το ΑΝΣ ρυθμίζει κρίσιμες λειτουργίες όπως ο καρδιακός ρυθμός, η αναπνοή, η πέψη, ο ύπνος και η αντίδραση στο στρες.
Η ισορροπία μεταξύ:
- συμπαθητικού (κινητοποίηση, στρες, εγρήγορση)
- παρασυμπαθητικού (αποκατάσταση, χαλάρωση, πέψη).
Στη σύγχρονη καθημερινότητα, πολλοί ασθενείς παρουσιάζουν χρόνια συμπαθητική υπερδιέγερση, χωρίς απαραίτητα παθολογικά ευρήματα στις εξετάσεις.
Πώς δρα ο βελονισμός
Ο βελονισμός ενεργοποιεί περιφερικούς νευρικούς υποδοχείς και επηρεάζει κεντρικά νευρορυθμιστικά κυκλώματα, με τεκμηριωμένη επίδραση:
1.στη μείωση της συμπαθητικής λειτουργίας
2.στην ενίσχυση του παρασυμπαθητικού τόνου
3.στη βελτίωση της καρδιακής λειτουργίας
4.στη ρύθμιση του άξονα στρες.
Συμπτώματα που σχετίζονται με απορρύθμιση του ΑΝΣ
Ο βελονισμός χρησιμοποιείται συχνά σε λειτουργικές καταστάσεις όπως:
- άγχος, εσωτερική ένταση, κρίσεις πανικού
- αϋπνία ή μη αναζωογονητικός ύπνος
- ταχυκαρδίες χωρίς οργανικό υπόβαθρο
- λειτουργικές γαστρεντερικές διαταραχές (π.χ. ευερέθιστο έντερο)
- χρόνιος μυοσκελετικός πόνος
- χρόνια κόπωση και μειωμένη αντοχή στο στρες
Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο στόχος δεν είναι η καταστολή του συμπτώματος, αλλά η επαναφορά της ρυθμιστικής ικανότητας του νευρικού συστήματος.
Ρύθμιση και όχι καταστολή
Ο βελονισμός δεν επιβάλλει λειτουργία ούτε δρα επιθετικά.
Δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε το σώμα να ενεργοποιήσει τους δικούς του μηχανισμούς αποκατάστασης.
Η βελτίωση συχνά αφορά πρώτα:
- την ποιότητα του ύπνου
- τη μείωση της εσωτερικής έντασης
- τη γενική αντοχή του οργανισμού
και στη συνέχεια τα επιμέρους συμπτώματα.
Ο ρόλος της θεραπευτικής σχέσης
Η ρύθμιση του ΑΝΣ δεν επιτυγχάνεται μόνο μέσω των σημείων βελονισμού.
Η θεραπευτική σχέση, η κατανόηση του μηχανισμού και οι ρεαλιστικές προσδοκίες μειώνουν την αντίληψη απειλής και υποστηρίζουν την παρασυμπαθητική ενεργοποίηση.
Η θεραπεία γίνεται μαζί με τον ασθενή, όχι ανεξάρτητα από αυτόν.
Ο ιατρικός βελονισμός λειτουργεί ως μέσο νευροβιολογικής ρύθμισης.
Δεν «θεραπεύει» με την έννοια της άμεσης παρέμβασης στο σύμπτωμα, αλλά υποστηρίζει την επαναφορά της ισορροπίας, μέσα από το νευρικό σύστημα.
Βιβλιογραφία
Takahashi T. Mechanism of acupuncture on neuromodulation. Autonomic Neuroscience, 2011.
Napadow V. et al. Acupuncture modulates autonomic nervous system activity. Journal of Alternative and Complementary Medicine, 2013.
Huang ST. et al. Increase in vagal modulation after acupuncture. American Journal of Chinese Medicine, 2005